ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ
ΔΙΚΤΥΟ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
Αθήνα, 25 Οκτωβρίου 2026
Προς:
- Τον Υπουργό Υγείας
- Τον Πρόεδρο και τα Μέλη της Διαρκούς Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής των Ελλήνων
Θέμα:
Παρατηρήσεις και προτάσεις για τη θεσμική κατοχύρωση της Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας, την εκπροσώπηση του κλάδου και τη διασφάλιση των υφιστάμενων επαγγελματιών.
Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,
Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε,
Αξιότιμα μέλη της Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων,
Η Ελληνική Εταιρεία Συμβουλευτικής (Ε.Ε.Σ.) – Δίκτυο Συμβούλων Ψυχικής Υγείας υποβάλλει το παρόν υπόμνημα με σκοπό να συμβάλει στη διαμόρφωση ενός σαφούς, συνεκτικού και επιστημονικά τεκμηριωμένου θεσμικού πλαισίου για τη Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας.
Βασική μας θέση είναι ότι η αναβάθμιση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας προϋποθέτει την προστασία των ληπτών υπηρεσιών, τη διασφάλιση της επαγγελματικής επάρκειας, τη σαφή οριοθέτηση των επαγγελματικών πεδίων και την ουσιαστική συμμετοχή των άμεσα ενδιαφερόμενων επιστημονικών και επαγγελματικών φορέων.
Η νομοθετική ρύθμιση της Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας οφείλει να στηρίζεται στις αρχές της ισονομίας, της αναλογικότητας, της ασφάλειας δικαίου και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, με συνεκτίμηση της προστασίας της δημόσιας υγείας και της επαγγελματικής ελευθερίας.
- Ρητή αναγνώριση του επαγγέλματος των Συμβούλων Ψυχικής Υγείας και του επαγγελματικού πεδίου της Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας
Η Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας είναι μια στοχευμένη και δομημένη διαδικασία ψυχολογικής υποστήριξης για τη διαχείριση καθημερινών δυσκολιών, διαπροσωπικών σχέσεων, επικοινωνίας, κοινωνικών κρίσεων κ.α.
Στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, αποτελεί την πρώτη γραμμή άμεσης πρόσβασης για έγκαιρη παρέμβαση και πρόληψη, αντιμετωπίζοντας καθοριστικά τη ψυχική υγεία και παραπέμποντας, όπου κρίνεται απαραίτητο, σε εξειδικευμένες δομές ή άλλους επαγγελματίες ψυχικής υγείας του ιδιωτικού ή του δημόσιου τομέα.
Ζητούμε τη ρητή νομοθετική αναγνώριση και κατοχύρωση της Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας ως διακριτού επιστημονικού και επαγγελματικού πεδίου, με σαφώς καθορισμένο αντικείμενο, προϋποθέσεις πρόσβασης, όρους άσκησης και κανόνες δεοντολογίας.
Η σχετική ρύθμιση πρέπει να αφορά τόσο το ίδιο το επάγγελμα όσο και τον επαγγελματικό τίτλο του/της Συμβούλου Ψυχικής Υγείας. Μια γενική αναφορά στη «Συμβουλευτική», χωρίς προσδιορισμό των προσώπων που δικαιούνται να την ασκούν επαγγελματικά και των αντίστοιχων προϋποθέσεων, δεν επαρκεί για τη δημιουργία ολοκληρωμένου πλαισίου.
Τα κριτήρια που θα θεσπιστούν πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα συναφή ευρωπαϊκά και διεθνή επιστημονικά και επαγγελματικά πρότυπα, με σαφή προσδιορισμό των πηγών και του πεδίου εφαρμογής τους.
Για τη διαμόρφωση των ειδικών ρυθμίσεων που αφορούν τη Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας, ζητούμε να προβλεφθεί ουσιαστική και θεσμικά κατοχυρωμένη συμμετοχή της Ε.Ε.Σ., καθώς και ακαδημαϊκών με αποδεδειγμένο διδακτικό και ερευνητικό έργο στο συγκεκριμένο αντικείμενο.
Η αναγκαία διεπιστημονική συνεργασία δεν μπορεί να υποκαθιστά την ειδική επιστημονική γνώση και την άμεση εκπροσώπηση του ίδιου του κλάδου.
- Επί του άρθρου 28
Αντιποίηση του επαγγέλματος του ψυχολόγου και ασφάλεια δικαίου
Η Ε.Ε.Σ. υποστηρίζει την προστασία του επαγγέλματος του ψυχολόγου και την αποτροπή της παραπλανητικής χρήσης επαγγελματικών τίτλων ή της άσκησης πράξεων χωρίς τις απαιτούμενες νόμιμες προϋποθέσεις.
Ωστόσο, η διατύπωση «ασκεί το επάγγελμα του ψυχολόγου με οποιονδήποτε τρόπο» χρειάζεται σαφή οριοθέτηση, ιδίως εφόσον συνδέεται με την επιβολή ποινικών κυρώσεων. Οι σχετικές διατάξεις πρέπει να επιτρέπουν στους επαγγελματίες να γνωρίζουν με επαρκή προβλεψιμότητα ποια συγκεκριμένη συμπεριφορά απαγορεύεται.
Για τον λόγο αυτό ζητούμε:
α) Να προσδιοριστούν με σαφήνεια οι πράξεις που επιφυλάσσονται αποκλειστικά στους ψυχολόγους και να διακριθούν από δραστηριότητες που μπορούν να ασκούνται και από άλλους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, εντός των νόμιμων ορίων της εκπαίδευσης και της αρμοδιότητάς τους.
β) Να αποσαφηνιστεί ότι η χρήση του διακριτού τίτλου «Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας» και η παροχή υπηρεσιών εντός του αντίστοιχου νόμιμου επαγγελματικού πεδίου δεν συνιστούν, αφ’ εαυτών, αντιποίηση του επαγγέλματος του ψυχολόγου, εφόσον δεν χρησιμοποιείται ο προστατευόμενος τίτλος, δεν δημιουργείται παραπλανητική εντύπωση κατοχής της ιδιότητας του ψυχολόγου και δεν ασκούνται πράξεις αποκλειστικά επιφυλασσόμενες από τον νόμο σε αυτόν.
γ) Να διασφαλιστεί η συνοχή των διατάξεων περί αντιποίησης με τις ρυθμίσεις που αφορούν την Ψυχοθεραπεία και τη Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας.
Η ευρύτητα του επιστημονικού πεδίου της Ψυχολογίας και η ύπαρξη επιμέρους ειδικεύσεων καθιστούν αναγκαία την ακριβή περιγραφή των επαγγελματικών πράξεων. Το ζήτημα δεν είναι η αμφισβήτηση των νόμιμων επαγγελματικών δικαιωμάτων των ψυχολόγων, αλλά η αποφυγή αόριστων διατυπώσεων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αδικαιολόγητη σύγχυση μεταξύ διακριτών επαγγελματικών πεδίων.
- Επί του άρθρου 33
Ρητή συμπερίληψη των Συμβούλων Ψυχικής Υγείας και μεταβατικές εγγυήσεις
Ζητούμε η σχετική ρύθμιση να περιλαμβάνει ρητή πρόβλεψη για τους ήδη δραστηριοποιούμενους Συμβούλους Ψυχικής Υγείας, ώστε η μετάβαση στο νέο πλαίσιο να πραγματοποιηθεί με αντικειμενικά κριτήρια, διαφάνεια και επαρκείς διαδικαστικές εγγυήσεις.
Η πολυετής επαγγελματική δραστηριότητα, η εκπαίδευση και η εποπτευόμενη εμπειρία δεν πρέπει να παραγνωρίζονται κατά τη θέσπιση νέων προϋποθέσεων άσκησης του επαγγέλματος.
Η φορολογική έναρξη δραστηριότητας, η χρήση σχετικού Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας και η εκπλήρωση φορολογικών ή ασφαλιστικών υποχρεώσεων αποτελούν στοιχεία τεκμηρίωσης της επαγγελματικής δραστηριότητας. Δεν υποκαθιστούν, ωστόσο, την αξιολόγηση των ουσιαστικών επαγγελματικών προσόντων ούτε συνιστούν αυτοτελώς άδεια άσκησης επαγγέλματος.
Προτείνουμε τη θέσπιση ειδικών μεταβατικών διατάξεων που να προβλέπουν:
α) Διαδικασία αναγνώρισης και ένταξης των υφιστάμενων επαγγελματιών, με σαφή ημερομηνία αναφοράς και εκ των προτέρων δημοσιευμένα κριτήρια.
β) Ουσιαστική συνεκτίμηση των κριτηρίων επαγγελματικής επάρκειας που εφαρμόζει διαχρονικά η Ε.Ε.Σ., ιδίως ως προς τη διάρκεια και το περιεχόμενο της εκπαίδευσης, την πρακτική άσκηση, την εποπτεία, την προσωπική θεραπεία ή προσωπική ανάπτυξη, κατά περίπτωση, και την τήρηση κώδικα δεοντολογίας.
γ) Αξιοποίηση της ιδιότητας μέλους της Ε.Ε.Σ. και της τεκμηριωμένης πλήρωσης των κριτηρίων της ως ουσιωδών αποδεικτικών στοιχείων, με δυνατότητα αξιολόγησης και ισοδύναμων προσόντων βάσει ενιαίων και αντικειμενικών κανόνων.
δ) Εύλογη μεταβατική περίοδο και αναλογικά μέτρα συμπλήρωσης προσόντων, όπου διαπιστώνονται συγκεκριμένες ελλείψεις, αντί οριζόντιου και αυτοδίκαιου επαγγελματικού αποκλεισμού.
ε) Ειδική μεταβατική οδό αναγνώρισης βάσει τεκμηριωμένης μακρόχρονης επαγγελματικής εμπειρίας και εκπαίδευσης, κατά τη λογική των ρυθμίσεων «grandparenting» (προπάτορες), με σαφείς προϋποθέσεις και εγγυήσεις ποιότητας.
στ) Αιτιολογημένες αποφάσεις αξιολόγησης και δυνατότητα επανεξέτασης ή προσβολής τους, σύμφωνα με το εφαρμοστέο θεσμικό πλαίσιο.
Οι μεταβατικές ρυθμίσεις πρέπει να συνδυάζουν την προστασία των ληπτών υπηρεσιών με τη δίκαιη αξιολόγηση των επαγγελματιών και τη συνέχεια της παρεχόμενης υποστήριξης.
- Επί του άρθρου 35
Ουσιαστική εκπροσώπηση στο Εθνικό Παρατηρητήριο Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας
Η Ε.Ε.Σ. αντιμετωπίζει θετικά τη δημιουργία ενός οργάνου επιστημονικής τεκμηρίωσης και διαμόρφωσης προτάσεων για την Ψυχοθεραπεία και τη Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας.
Η αναφορά, όμως, και στα δύο πεδία στην ονομασία του Παρατηρητηρίου πρέπει να αποτυπώνεται ουσιαστικά στη σύνθεση, στις αρμοδιότητες και στη λειτουργία του. Μια γενική πρόβλεψη συμμετοχής προσώπων από τον χώρο της ψυχικής υγείας δεν διασφαλίζει αυτομάτως την επαρκή εκπροσώπηση της Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας.
Ζητούμε:
α) Ρητή πρόβλεψη συμμετοχής εκπροσώπων της Ε.Ε.Σ. στο διοικητικό ή αρμόδιο συλλογικό όργανο του Παρατηρητηρίου, οι οποίοι θα υποδεικνύονται από το Διοικητικό Συμβούλιο της.
β) Ισόρροπη εκπροσώπηση της Ψυχοθεραπείας και της Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας, με διακριτές και σαφώς καθορισμένες θέσεις ανά πεδίο.
γ) Εφόσον διατηρηθεί πενταμελής σύνθεση, πρόβλεψη δύο θέσεων ανά πεδίο και μίας θέσης προέδρου κοινής αποδοχής, με αποδεδειγμένη επιστημονική επάρκεια και εγγυήσεις αμεροληψίας.
δ) Συμμετοχή προσώπων με ειδική ακαδημαϊκή, εκπαιδευτική και επαγγελματική γνώση της Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας.
ε) Διαφανείς διαδικασίες επιλογής, δημοσιοποίηση των κριτηρίων ορισμού και κανόνες δήλωσης και διαχείρισης συγκρούσεων συμφερόντων.
Η μακρόχρονη δραστηριότητα της Ε.Ε.Σ., η εμπειρία της στη διαμόρφωση κριτηρίων εκπαίδευσης και επαγγελματικής δεοντολογίας, καθώς και η συνεργασία της με εκπαιδευτικούς και επιστημονικούς φορείς, πρέπει να αξιοποιηθούν ουσιαστικά.
Η θεσμική συμμετοχή της Ε.Ε.Σ. αποτελεί συγκεκριμένη εγγύηση ότι οι προτάσεις για τη Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας θα διαμορφώνονται με άμεση γνώση του αντικειμένου και των πραγματικών συνθηκών άσκησής του.
- Επί του άρθρου 56 και των συναφών εξουσιοδοτικών διατάξεων
Εκπαίδευση, εποπτεία και πρακτική άσκηση
Ο καθορισμός προϋποθέσεων εκπαίδευσης, εποπτείας, πρακτικής άσκησης και επαγγελματικής επάρκειας επηρεάζει άμεσα τόσο την ποιότητα των υπηρεσιών όσο και την πρόσβαση στο επάγγελμα.
Επιπλέον, με έκπληξή μας διαπιστώσαμε πως για θέματα εκπαίδευσης στη Συμβουλευτική και την Ψυχοθεραπεία, κλήθηκαν από την Επιτροπή εκπρόσωποι συλλόγου ιδιωτικών κολλεγίων, που υπερασπίζονται ιδιωτικά οικονομικά συμφέροντα και αποκλείστηκε η Ελληνική Εταιρεία Συμβουλευτικής που είναι ο ΜΟΝΟΣ Επιστημονικός φορέας και εκπροσωπεί το σύνολο των εκπαιδεύσεων και επαγγελματιών Συμβουλευτικής. Επίσης, εκτιμούμε πως καλώς κλήθηκε η ΕΕΨΕ, που εκπροσωπεί την Ψυχοθεραπεία. Δημιουργείται όμως εύλογα το ερώτημα, η Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας, από ποια άτομα εκπροσωπείται;
Για τους λόγους αυτούς ζητούμε:
α) Να προβλεφθεί υποχρεωτική, έγκαιρη και ουσιαστική διαβούλευση με την Ε.Ε.Σ. πριν από την έκδοση κανονιστικών πράξεων που αφορούν τη Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας.
β) Να διασφαλιστεί η συμμετοχή εκπροσώπων της Ε.Ε.Σ. στις αρμόδιες επιτροπές ή ομάδες εργασίας του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας (ΚΕ.Σ.Υ.) που επεξεργάζονται τα συγκεκριμένα ζητήματα, καθώς και η δυνατότητα παρουσίασης και υποστήριξης των θέσεών της κατά τη σχετική γνωμοδοτική διαδικασία.
γ) Να καθοριστούν στον νόμο οι βασικές αρχές και οι ουσιώδεις εγγυήσεις του πλαισίου, με ειδική και ορισμένη εξουσιοδότηση για τη ρύθμιση των επιμέρους τεχνικών θεμάτων.
δ) Να διακριθούν σαφώς η αρχική επαγγελματική εκπαίδευση, η εξειδίκευση, η συνεχιζόμενη επαγγελματική ανάπτυξη και η επιμόρφωση. Η παρακολούθηση επιμορφωτικών προγραμμάτων δεν πρέπει να εξομοιώνεται αυτομάτως με ολοκληρωμένη επαγγελματική εκπαίδευση.
ε) Να προβλεφθούν διαφανή, επιστημονικά τεκμηριωμένα και αναλογικά κριτήρια αξιολόγησης των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και φορέων, με βάση την ποιότητα και την επάρκειά τους.
στ) Να διασφαλιστεί ότι η συμμετοχή φορέων παροχής εκπαίδευσης δεν υποκαθιστά την εκπροσώπηση των επιστημονικών και επαγγελματικών φορέων και ότι εφαρμόζονται επαρκείς εγγυήσεις αμεροληψίας.
Η Ε.Ε.Σ. από το 1994 είναι ο μοναδικός φορέας Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας και έχει αποδεδειγμένη εμπειρία στην αξιολόγηση εκπαιδεύσεων στη Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας, στην εποπτεία και στην επαγγελματική δεοντολογία και μπορεί να συμβάλλει ουσιαστικά στον σχεδιασμό ενός εφαρμόσιμου και αξιόπιστου πλαισίου.
- Συμμετοχή της Ελληνικής Εταιρείας Συμβουλευτικής στον θεσμικό διάλογο
Η Ε.Ε.Σ. με περισσότερα από 600 ενεργά μέλη και πάνω από 2500 εγγραφές από τη δημιουργία της, εκφράζει την έντονη διαμαρτυρία της για τη μη συμπερίληψή της στη διαδικασία ακρόασης φορέων, παρά το γεγονός ότι οι υπό συζήτηση ρυθμίσεις αφορούν άμεσα τη Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας.
Η συμμετοχή άλλων επιστημονικών, επαγγελματικών ή εκπαιδευτικών φορέων είναι θεμιτή και χρήσιμη. Δεν καλύπτει, όμως, την ανάγκη αυτοτελούς εκπροσώπησης του κλάδου της Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας.
Ζητούμε την άμεση πρόσκληση της Ε.Ε.Σ. σε θεσμική ακρόαση και συνάντηση εργασίας, την ουσιαστική εξέταση των προτάσεών της και τη σταθερή συμμετοχή της στις επόμενες διαδικασίες διαμόρφωσης και εφαρμογής του σχετικού πλαισίου.
Η ισόρροπη συμμετοχή των άμεσα ενδιαφερόμενων φορέων ενισχύει τη διαφάνεια, την επιστημονική πληρότητα και την αποτελεσματικότητα της νομοθετικής διαδικασίας.
- Επί του Άρθρου 84
Ισχύς Μεταβατικών Διατάξεων
Όλα τα παραπάνω χρειάζεται να οριστούν με την επιφύλαξη των μεταβατικών διατάξεων και να μην έχουν άμεση ισχύ με την δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Είναι σημαντικό να δοθεί συγκεκριμένος χρόνος για την έναρξη ισχύος κάθε μεταβατικής διάταξης από τις παραπάνω και να μην έχουν άμεση ισχύ με την δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στο σύνολό τους.
Καταληκτικά, καθίσταται σαφές ότι η άμεση και χωρίς μεταβατική πρόβλεψη εφαρμογή του νόμου ενέχει σοβαρούς κινδύνους απορρύθμισης του κλάδου. Αφενός, απειλεί με αιφνίδιο επαγγελματικό αποκλεισμό και ανεργία χιλιάδες ενεργούς/ές Συμβούλους Ψυχικής Υγείας, και αφετέρου, διαταράσσει ανεπανόρθωτα τη συνέχεια της φροντίδας για έναν ακόμη μεγαλύτερο αριθμό πολιτών και ληπτών υπηρεσιών, στερώντας τους την πρόσβαση σε κρίσιμες δομές ψυχοκοινωνικής υποστήριξης.
- Συνολικά αιτήματα
Με βάση τα ανωτέρω, η Ελληνική Εταιρεία Συμβουλευτικής ζητεί την άμεση διεξαγωγή θεσμικής συνάντησης με το Υπουργείο Υγείας και την αρμόδια κοινοβουλευτική Επιτροπή για να συζητηθούν τα παρακάτω αιτήματα:
- Τη ρητή αναγνώριση της Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας ως διακριτού επιστημονικού και επαγγελματικού πεδίου και την κατοχύρωση του αντίστοιχου επαγγελματικού τίτλου Συμβούλου Ψυχικής Υγείας.
- Τη θεσμοθέτηση ουσιαστικής διαβούλευσης με την Ε.Ε.Σ. πριν από την έκδοση κανονιστικών πράξεων που επηρεάζουν το επάγγελμα.
- Τη σαφή οριοθέτηση των επαγγελματικών πράξεων και της έννοιας της αντιποίησης, ώστε να προστατεύονται το κοινό και οι επαγγελματίες από ασάφειες και αδικαιολόγητες συγχύσεις.
- Τη θέσπιση δίκαιων και εφαρμόσιμων μεταβατικών διατάξεων για τους υφιστάμενους Συμβούλους Ψυχικής Υγείας.
- Τη ρητή και ουσιαστική εκπροσώπηση της Ε.Ε.Σ. στο Εθνικό Παρατηρητήριο και στα αρμόδια όργανα επεξεργασίας των ειδικών ρυθμίσεων για τον κλάδο.
- Την καθιέρωση διαφανών και επιστημονικά τεκμηριωμένων προϋποθέσεων εκπαίδευσης, εποπτείας, πρακτικής άσκησης και επαγγελματικής επάρκειας.
Η Ελληνική Εταιρεία Συμβουλευτικής θέτει στη διάθεση της Πολιτείας την επιστημονική και επαγγελματική εμπειρία της και δηλώνει την ετοιμότητά της να συμβάλει με συγκεκριμένες προτάσεις στη διαμόρφωση ενός συνεκτικού πλαισίου.
Η θεσμική ρύθμιση της Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας απαιτεί την ουσιαστική συμμετοχή των εκπροσώπων της, με κοινό γνώμονα την προστασία των ληπτών υπηρεσιών, την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας και την ασφάλεια δικαίου.
Με εκτίμηση,
Το Διοικητικό Συμβούλιο
Ελληνική Εταιρεία Συμβουλευτικής (Ε.Ε.Σ.)
Δίκτυο Συμβούλων Ψυχικής Υγείας