Δευτέρα, 6 Απριλίου 2026 19:34
Συνέντευξη στην Ανθή Αγγελοπουλου • aagelopoulou@naftemporiki.gr
Με αφορμή τις επικείμενες αλλαγές από το υπουργείο Υγείας αναφορικά με τη λειτουργία και αδειοδότηση των επαγγελματιών Ψυχικής Υγείας στη χώρα μας η Ρουμπίνη Βασιλοπούλου, MSc, EC, αντιπρόεδρος της Ε.Ε.Σ., Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας & Ψυχοθεραπεύτρια, Επόπτρια, Εκπαιδεύτρια, μέλος ΕΠΒΕ, ΕΕΨΕ, EAP, PCE-World, μάς απαντά σε πολλά ερωτήματα που τίθενται καθημερινά από το κοινό και καταθέτει τις απόψεις της Ελληνικής Εταιρείας Συμβουλευτικής.
- Κυρία Βασιλοπούλου ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ Ψυχολόγου, Συμβούλου Ψυχικής Υγείας και Ψυχοθεραπευτή για να γίνει κατανοητό στον κόσμο;
Ψυχολόγοι: το πτυχίο τους είναι ακαδημαϊκό και καλύπτει μια ευρύτητα θεμάτων και τομέων, δεν είναι εξειδικευμένο. Χρειάζεται μετά την απόκτηση του εκπαίδευση ή εξειδίκευση (πχ Κλινική, Συμβουλευτική, Οργανωτική, Κοινωνική κλπ). Όπως στην Ιατρική, όπου η ολοκλήρωση του εξαετούς βασικού πτυχίου, δεν δίνει την δυνατότητα πχ να κάνουν επεμβάσεις. Άρα έχουν μια γενική Ακαδημαϊκή επάρκεια αλλά όχι επαγγελματική για κάποιους κλάδους απασχόλησης.Στην Ελλάδα, με τη λήψη του πτυχίου, τα άτομα που αποφοιτούν από τμήματα Ψυχολογίας των Ελληνικών Δημόσιων Πανεπιστημίων ή Κολλεγίων που είναι αναγνωρισμένα από τον ΑΤΕΕΝ Άδεια Ασκήσεως Επαγγέλματος απευθύνονται στη Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας της Περιφέρειας τους για την έκδοση της άδειας ασκήσεως επαγγέλματος.
Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας: Ο/Η Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας αποτελεί ξεχωριστή επαγγελματική οντότητα. Απαιτεί τριετή θεωρητική/βιωματική εκπαίδευση, σε αναγνωρισμένη προσέγγιση με παράλληλη θεραπεία, πρακτική άσκηση και εποπτεία. Οι Σύμβουλοι μπορεί να έχουν πρώτο πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ή και απολυτήριο λυκείου (οπότε αναπροσαρμόζονται ανάλογα και οι ώρες και το αντικείμενο της εκπαίδευσης τους). Η άσκηση του επαγγέλματος αφορά πρόληψη, διαχείριση κρίσεων, σχέσεων, αυτογνωσία. Ο/η Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας προωθεί την ψυχοσωματική υγεία, διευκολύνοντας και υποστηρίζοντας την προσπάθεια του ατόμου, με σεβασμό στις προσωπικές του αξίες, το δυναμικό του, τις αντοχές του καθώς και τις ικανότητες του να προσδιορίζει τους ατομικούς του στόχους. Υποστηρίζει σε δύσκολες εμπειρίες ζωής βοηθώντας το Συμβουλευόμενο άτομο να προσαρμόζεται, να αλλάζει και να ζει με ένα λειτουργικό και εποικοδομητικό τρόπο.
Ψυχοθεραπευτές/τριες: στην Ελλάδα συνήθως απαιτείται πρώτο πτυχίο ανθρωπιστικών σπουδών και παρακολουθούν τετραετή βιωματική/θεωρητική εκπαίδευση, σε αναγνωρισμένη προσέγγιση με παράλληλη θεραπεία, πρακτική άσκηση και εποπτεία. Στο εξωτερικό μπορεί να κατέχουν οποιοδήποτε πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και να έχουν παρακολουθήσει κι ένα μονοετές conversion course. Η άσκηση του επαγγέλματος μπορεί να αφορά και κλινικά περιστατικά.
Αξίζει να αναφερθεί ότι στην Ελλάδα ο τίτλος του/της Συμβούλου Ψυχικής Υγείας και του/της Ψυχοθεραπευτή/τριας δεν ορίζονται νομικά μέσω συγκεκριμένου θεσμικού πλαισίου.
Ωστόσο, η Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας και η Ψυχοθεραπεία είναι επαγγέλματα που έχουν φορολογικούς κωδικούς. Πιο ειδικά για τη συμβουλευτική ψυχικής υγείας ισχύει ο ΚΑΔ 86.90.18.02 . Κατά την Α.Α.Δ.Ε., το συγκεκριμένο επάγγελμα ανήκει στον ΚΑΔ 86.90 (Λοιπές Δραστηριότητες Ανθρώπινης Υγείας), και ειδικότερα στον ΚΑΔ 86.90.18 με τίτλο Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας, όπου ως πρώτη δραστηριότητα είναι οι Υπηρεσίες Παιδοψυχολόγου (ΚΑΔ 86.90.18.01), ως δεύτερη δραστηριότητα είναι οι Υπηρεσίες Συμβούλου Ψυχικής Υγείας (ΚΑΔ 86.90.18.02), ως τρίτη δραστηριότητα είναι οι υπηρεσίες Ψυχοθεραπευτή (ΚΑΔ 86.90.18.03), ως τέταρτη δραστηριότητα είναι οι υπηρεσίες Ψυχολόγου (ΚΑΔ 86.90.18.04).
- Και κάπου εδώ μπαίνουν στο προσκήνιο και οι λεγόμενοι coach. Οι coach έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν συμβουλευτική;
Δεν παρέχουν Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας και βάσει της δεοντολογίας τους απαγορεύεται να το κάνουν. Αν ένας/μία Coach αντιληφθεί ότι ο πελάτης του έχει ψυχικό τραύμα, άγχος, κατάθλιψη ή βαθύτερα συναισθηματικά μπλοκαρίσματα, οφείλει να τον παραπέμψει άμεσα σε ειδικό ψυχικής υγείας. Έχουν τελείως διαφορετική εκπαίδευση (συνήθως μονοετή) και το αντικείμενο της δουλειάς τους διαφέρει: προσφέρουν βραχυπρόθεσμο κύκλο συναντήσεων, με συγκεκριμένο στόχο και θέτουν κυρίως συγκεκριμένες στρατηγικές επίτευξης στόχων (μην ξεχνάμε ότι το coaching ξεκίνησε από τον αθλητισμό και τις επιχειρήσεις).
- Για υπάρχει αυτή η «κόντρα» μεταξύ ψυχολόγων και συμβούλων ψυχικής υγείας; Οι ψυχολόγοι όπως ακούω υποστηρίζουν ότι οι σύμβουλοι ψυχικής υγείας στερούνται αδείας. Ωστόσο, όπως γνωρίζω δεν υπάρχει κάποιο νομικό πλαίσιο που να το απαιτεί αυτό. Κάνω λάθος;
Σωστά, οι Σύμβουλοι Ψυχικής Υγείας δεν υπάγονται σε πλαίσιο αδειοδότησης στην Ελλάδα, παρόλο που η Ε.Ε.Σ. κάνει από ιδρύσεως της διαβήματα προς την Πολιτεία για αυτό.
Κατά την γνώμη μας όλα τα επαγγέλματα ψυχικής υγείας θα έπρεπε να αδειοδοτούνται. Το θέμα είναι το πλαίσιο της αδειοδότησης. Αρκεί ένα πτυχίο για να θεωρείται κάποιος επαγγελματίας, χωρίς καμία εξειδίκευση ή θα έπρεπε να υπάρχουν συγκεκριμένες προδιαγραφές; Θα έπρεπε οι άδειες να έχουν διαφοροποιήσεις; Είναι η περιφέρεια αρμόδιος φορέας να χορηγεί άδειες τέτοιου είδους;
- Το νέο νομοσχέδιο που θα κατατεθεί από το υπουργείο Υγείας γνωρίζεται τι θα αλλάξει στην λειτουργία των επαγγελματιών ψυχικής υγείας;
Αυτή την στιγμή είναι όλα θολά. Ελπίζουμε να γίνει ένας εποικοδομητικός διάλογος με τους αρμόδιους φορείς και αυτοί να λάβουν υπόψη την μακροχρόνια εμπειρία των αρμόδιων συλλόγων και της πρακτικής του εξωτερικού, ώστε να διευθετηθούν εκκρεμότητες δεκαετιών. Εδώ θέλω να προσθέσω ότι η Ε.Ε.Σ από ιδρύσεως της (1994) καταρτίζει τις προδιαγραφές εκπαίδευσης, και δεοντολογικής πρακτικής της Συμβουλευτικής καλύπτοντας ένα θεσμικό ρόλο προστασίας τόσο των Συμβούλων όσο και του κοινού.
Είναι ιδιαίτερα θετικό που πρόσφατα ανακοινώθηκε η ίδρυση Παρατηρητηρίου Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας από το Υπουργείο Υγείας και πάραυτα ζητήσαμε εγγράφως να συμμετέχουμε στις διαβουλεύσεις, προσφέροντας την μακροχρόνια εμπειρία μας και τις γνώσεις μας στον χώρο, αλλά και προασπίζοντας τα συμφέροντα του κλάδου, εξασφαλίζοντας την αυστηρή τήρηση υψηλών επιστημονικών και δεοντολογικών προτύπων στον ευαίσθητο χώρο της ψυχικής υγείας. Ανεξάρτητα πάντως από τις αλλαγές που θα φέρει, η πολιτεία οφείλει να λάβει υπόψη της την αναγκαία μετάβαση από το ισχύον καθεστώς στο νέο, είτε με την αναγνώριση προπατόρων, είτε με μεταβατικές διατάξεις.
- Υπάρχουν εκεί έξω Σύμβουλοι Ψυχικής Υγείας με βασικές σπουδές και μεταπτυχιακές σπουδές ψυχολογίας σεμιναρίακου τύπου. Αυτοί οι άνθρωποι κατοχυρώνονται επαγγελματικά αφού δεν υπάρχει σχετικό νομικό πλαίσιο;
Όπως αναφέρθηκε και νωρίτερα ισχύει συγκεκριμένος ΚΑΔ που μας επιτρέπει να εργαζόμαστε, χωρίς κανένα έλεγχο προσόντων. Αυτό τον ρόλο ελέγχου επάρκειας τον έχει αναλάβει η ΕΕΣ, αλλά μόνο βέβαια για τους επαγγελματίες που έρχονται να εγγραφούν σε εμάς. Στην προσπάθεια διασφάλισης του επαγγέλματος, κάποια στιγμή, με δική μας πρωτοβουλία είχαμε συνεργαστεί με κάποιες τοπικές Εφορίες, που για να δώσουν τον ΚΑΔ απαιτούσαν εγγραφή στην Ε.Ε.Σ. Άρα και πάλι η διασφάλιση του κοινού γινόταν από ιδιωτική πρωτοβουλία κι όχι από μια θεσμοθετημένη δράση. Να τονίσουμε ότι η Ε.Ε.Σ. ως το μοναδικό επιστημονικό σωματείο που εκπροσωπεί θεσμικά το επάγγελμα Συμβούλου Ψυχικής Υγείας στη χώρα, δεν επικροτεί ούτε θέλει να αποδεχτεί τη συνέχιση αυτών των άτυπων πρακτικών.
Εκφράζουμε την κάθετη διαφωνία μας με το σημερινό καθεστώς της ανεξέλεγκτης απόδοσης ΚΑΔ, το οποίο αφήνει ένα τεράστιο κενό στην προστασία του κοινού. Η αξιολόγηση των επαγγελματικών προσόντων στον ευαίσθητο τομέα της ψυχικής υγείας είναι πρωτίστως χρέος της Πολιτείας. Απαιτείται ένα σαφές, θεσμοθετημένο κρατικό πλαίσιο αδειοδότησης και ελέγχου, και όχι πρόσκαιρες λύσεις που αναγκαστικά βασίζονται στην καλή θέληση και την αυτορρύθμιση των ιδιωτικών φορέων.
- Στο site σας αναφέρεται ότι η συμβουλευτική είναι μια διαδικασία μεταξύ συμβούλου και συμβουλευόμενου η οποία προσεγγίζει κοινωνικά, συναισθηματικά, πολιτισμικά και κοινονικοοικονομικά θέματα. Πως τα προσεγγίζει ακριβώς και μέχρι που φτάνει;
Η προσέγγιση διαφοροποιείται ανάλογα του θεωρητικού υπόβαθρου που ακολουθεί ο/η κάθε Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας. Στην σημερινή εποχή πάντως βάση για όλες σχεδόν τις προσεγγίσεις αποτελεί η σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ Συμβούλου και Συμβουλευόμενου/ης. Η σχέση αυτή δημιουργεί ένα περιβάλλον αποδοχής και ενσυναίσθησης που προσφέρει την ασφάλεια στο Συμβουλευόμενο άτομο να διερευνήσει τα θέματα που το απασχολούν και βρει τις δικές του απαντήσεις σε αυτά.
Η Συμβουλευτική αναγνωρίζει ότι το άτομο δεν ζει σε γυάλα. Ένα πρόβλημα (π.χ. stress, δυσκολία στις σχέσεις) επηρεάζεται από την κοινωνική και οικονομική κατάσταση (φτώχεια/ανεργία), το πολιτισμικό πλαίσιο, τον σεξουαλικό προσανατολισμό, το φύλο κ.α. Ο/H σύμβουλος διερευνά αυτούς τους παράγοντες μαζί με το συμβουλευόμενο άτομο, βοηθώντας το να δει πώς το περιβάλλον του επηρεάζει τις επιλογές του και πως μπορεί να ανταποκριθεί σε αυτό.
Οι Σύμβουλοι δεν αναλαμβάνουν περιστατικά της λεγόμενης “ψυχοπαθολογίας”. Αν το συμβουλευόμενο άτομο εμφανίσει για παράδειγμα αυτοκτονικό ιδεασμό, σοβαρές κρίσεις πανικού, διατροφικές διαταραχές ή βαριά κατάθλιψη ο/η Σύμβουλος υποχρεούται να παραπέμψει το άτομο σε Ψυχίατρο ή άλλο αρμόδιο επαγγελματία.
- Ως πελάτης σε ένα ψυχολόγο μπορώ να ζητήσω να δω την άδειά του. Στο Σύμβουλο Ψυχικής Υγείας μπορώ;
Φυσικά μπορείτε και οφείλει να σας απαντήσει ότι το κράτος δεν απαιτεί άδεια για να κάνει την δουλειά του. Θα προτείναμε όμως στο κοινό να ζητάει από κάθε Σύμβουλο (και Ψυχολόγο) να μάθει αρχικά για την εκπαίδευσή του καθώς και αν έχει κάνει ο ίδιος θεραπεία, εάν εποπτεύεται συστηματικά κι αν είναι εγγεγραμμένος σε κάποιο σύλλογο. Γιατί η ΕΕΣ τουλάχιστον (δεν είναι η θέση μου να μιλήσω για άλλους συλλόγους) έχει συγκεκριμένες προδιαγραφές για να εγγράψει έναν επαγγελματία, αλλά και ελέγχει ανά πενταετία εάν ακολουθεί βασικές προδιαγραφές άσκησης του επαγγέλματος. Επιπλέον διαθέτει Επιτροπή Ηθικής και Δεοντολογίας, όπου το κοινό μπορεί να καταγγείλει πειθαρχικά παραπτώματα.
- Ποιες είναι οι διαφορές της Συμβουλευτικής και της Ψυχοθεραπείας;
Αυτή είναι ίσως η πιο συχνή ερώτηση που δεχόμαστε από τον κόσμο. Για να το πούμε με απλά λόγια, η βασική διαφορά ανάμεσα στη Συμβουλευτική και την Ψυχοθεραπεία (εκτός της εκπαίδευσης που ήδη αναφέρθηκε) εντοπίζεται σε τρεις άξονες: το βάθος, τη διάρκεια και τον τελικό στόχο.
Αν δούμε πρώτα τη Συμβουλευτική, μιλάμε συνήθως για μια πιο βραχυπρόθεσμη συνεργασία. Οι Σύμβουλοι εστιάζουν κυρίως στο “εδώ και τώρα” του συμβουλευόμενου ατόμου (χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αγνοείται το παρελθόν) . Δουλεύουμε πάνω σε ένα συγκεκριμένο, τρέχον ζήτημα που απασχολεί τον άνθρωπο – όπως για παράδειγμα η διαχείριση ενός πένθους, έναν χωρισμό, ή μια απότομη αλλαγή στη ζωή του ατόμου, καθώς και στο πλαίσιο ενός αιτήματος αυτογνωσίας. Κινούμαστε κυρίως στο επίπεδο του συνειδητού και ο ρόλος μας έχει κυρίως χαρακτήρα υποστηρικτικό, με στόχο την ενδυνάμωση του ατόμου ώστε να βρει τις δικές του λύσεις.
Από την άλλη πλευρά, η Ψυχοθεραπεία είναι ένα πιο μακροπρόθεσμο ταξίδι, που συνήθως διαρκεί από ένα έως αρκετά χρόνια. Ο στόχος εδώ είναι πιο βαθύς, μιλάμε για την πιθανής αλλαγή της ίδιας της προσωπικότητας. Στην ψυχοθεραπεία “σκάβουμε” πιο κάτω, στο ασυνείδητο, προσεγγίζουμε παιδικά τραύματα, βαθιά ριζωμένα δυσλειτουργικά μοτίβα συμπεριφοράς και, φυσικά, εστιάζουμε στη θεραπεία κλινικών ψυχικών διαταραχών (με την προϋπόθεση ότι ο/η επαγγελματίας έχει την κατάλληλη βάση είναι πχ ψυχίατρος, κλινικός κ.α).
- Ο πελάτης υπογράφει έντυπο GDPR στον ψυχολόγο ή στο σύμβουλο ψυχικής υγείας; Και αν όχι πως διασφαλίζονται τα προσωπικά του δεδομένα;
Η εμπιστοσύνη αποτελεί το απόλυτο θεμέλιο κάθε θεραπευτικής ή συμβουλευτικής σχέσης. Η εχεμύθεια, το απόρρητο της Συμβουλευτικής σχέσης αποτελεί μία από τις βασικές αρχές της Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας. Για να νιώθει και να είναι το συμβουλευόμενο άτομο απόλυτα προστατευμένο γνωρίζοντας ακριβώς το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται, η διαδικασία μας στηρίζεται υποχρεωτικά σε τρεις αδιαπραγμάτευτους πυλώνες:
Πρώτον, στην αυστηρή τήρηση της νομοθεσίας για τα Προσωπικά Δεδομένα (GDPR).
Θέλω να είμαι απόλυτα σαφής εδώ: όλοι ανεξαιρέτως οι επαγγελματίες του χώρου —Σύμβουλοι Ψυχικής Υγείας, Ψυχολόγοι, Ψυχοθεραπευτές οφείλουν να συμμορφώνονται με την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι στην πρώτη κιόλας συνεδρία ο πελάτης υπογράφει ένα έντυπο συγκατάθεσης. Μέσα από αυτό ενημερώνεται πλήρως για το πώς διατηρούνται οι σημειώσεις του ειδικού (σε κλειδωμένα φυσικά αρχεία ή κρυπτογραφημένα ψηφιακά μέσα), για πόσο καιρό αποθηκεύονται και, φυσικά, ποιοι είναι οι απαράβατοι όροι της εχεμύθειας.
Δεύτερον, στο Συμβουλευτικό Συμβόλαιο. Δεκαετίες πριν οριστούν νομοθετικοί κανόνες για τα προσωπικά δεδομένα, οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας κατά την έναρξη κάθε συνεργασίας ενημέρωναν για το” Συμβουλευτικό Συμβόλαιο”, το οποίο οριοθετεί με διαφάνεια τη σχέση μεταξύ Συμβούλου και Συμβουλευόμενου. Εκεί αποσαφηνίζουμε το πλαίσιο συνεργασίας: τη συχνότητα και τη διάρκεια των συνεδριών, το κόστος, την πολιτική ακυρώσεων, τα όρια επικοινωνίας εκτός συνεδρίας, την προστασία της πληροφορίας καθώς και τις περιπτώσεις άρσης του απορρήτου. Είναι μια συμφωνία που προστατεύει και τις δύο πλευρές και χτίζει τα απαραίτητα, υγιή όρια.
Και τρίτον, στον Κώδικα Δεοντολογίας. Κάθε σωστός/ή επαγγελματίας οφείλει να λογοδοτεί στο θεσμικό όργανο ή τον σύλλογο στον οποίο ανήκει —όπως συμβαίνει με εμάς στην Ε.Ε.Σ. Ο Κώδικας υπαγορεύει τον απόλυτο σεβασμό στην αυτονομία του Συμβουλευόμενου και απαγορεύει ρητά μεταξύ άλλων τις “διπλές σχέσεις”. Δεν επιτρέπεται δηλαδή να έχουμε φιλικές, επαγγελματικές ή ερωτικές σχέσεις με τους ανθρώπους που υποστηρίζουμε. Παράλληλα, ορίζει με απόλυτη αυστηρότητα την υποχρέωση στο απόρρητο και τις μοναδικές εξαιρέσεις όπου επιτρέπεται η άρση του: και αυτές αφορούν αποκλειστικά και μόνο περιπτώσεις όπου υπάρχει άμεσος και σοβαρός κίνδυνος για τη ζωή του ίδιου του συμβουλευόμενου ή κάποιου τρίτου.
Όλα τα παραπάνω, δεν είναι απλώς τυπικές, γραφειοκρατικές διαδικασίες. Είναι η ουσιαστική εγγύηση που παρέχουμε στους πολίτες ότι βρίσκονται σε ένα περιβάλλον απόλυτα ασφαλές, επαγγελματικό και ηθικά θωρακισμένο.
- Οι ψυχολόγοι, οι ψυχοθεραπευτές, οι σύμβουλοι ψυχικής υγείας υποχρεούνται πριν ξεκινήσουν να βλέπουν κόσμο να έχουν οι ίδιοι υποβληθεί σε ψυχοθεραπεία; Και πως πιστοποιείται;
Οι Σύμβουλοι υποχρεούνται σε τουλάχιστον 150 ώρες ψυχοθεραπείας ή Συμβουλευτικής όσο εκπαιδεύονται. Συχνά όμως αυτή είναι μια διαδικασία που συνεχίζεται για αρκετά άτομα και μετά το πέρας της εκπαίδευσης τους, γιατί η δουλειά σε στρέφει να δουλεύεις διαρκώς θέματα που ανακινούνται.
Υπάρχει εποπτεία στους νέους που ξεκινούν να βλέπουν ως ειδικοί ψυχικής υγείας τους πρώτους τους πελάτες;
Η ΕΕΣ απαιτεί στην διάρκεια της εκπαίδευσης τουλάχιστον 1 ώρα εποπτείας ανά 4 ώρες πρακτικής άσκησης. Επιπλέον για να γίνει η ανανέωση πενταετίας στα μέλη μας χρειάζεται να αποδείξουν συνεχιζόμενη εποπτεία.
Ακόμη και έμπειροι επαγγελματίες οφείλουν να διατηρούν την εποπτεία τους καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας τους. Και πάλι, όμως, αυτό επιβάλλεται από τη δεοντολογία των συλλόγων και όχι από κάποιο κρατικό όργανο επιθεώρησης.
- Γιατί δεν είναι νόμος ή δια βίου ψυχοθεραπείας όλων των ειδικών ψυχικής υγείας; Πως διασφαλίζονται οι πελάτες ότι στην πορεία η ψυχική υγεία του ειδικού που τους παρακολουθεί δεν έχει πρόβλημα;
Η νομοθεσία δυστυχώς έως σήμερα, παραδοσιακά εστιάζει στα ακαδημαϊκά προσόντα (πτυχία) και όχι σε εσωτερικές, ποιοτικές διαδικασίες. Αν ο επαγγελματίας Υγείας στο μέλλον περνάει από αξιολόγηση είναι κάτι που θα συζητηθεί. Πάντως άτυπα, γνωρίζουμε ότι πολλές από τις σχολές που διώκονται αυτή την στιγμή, αρνούνται να βεβαιώσουν την ολοκλήρωση της εκπαίδευσης σε εκπαιδευόμενα άτομα που κρίνουν ασταθή ή ανέτοιμα να ασκήσουν την Συμβουλευτική.
Όταν ένας άνθρωπος ζητά βοήθεια, βρίσκεται σε μια ευάλωτη θέση. Πώς προστατεύεται, λοιπόν, από έναν ειδικό που ίσως δεν λειτουργεί σωστά ή “κουβαλάει” τα δικά του άλυτα θέματα; Η απάντηση είναι ότι υπάρχει μια τριπλή δικλείδα ασφαλείας, που αναπληρώνει το κενό:
Πρώτον, ο θεσμός της Εποπτείας. Κάθε ευσυνείδητος/η επαγγελματίας ψυχικής υγείας οφείλει να έχει τον/την δικό/της του Επόπτη/τρια – συνάδελφο πιο έμπειρο/η, και εκπαιδευμένο/η στην εποπτεία, όπου συζητά τα περιστατικά του/της. Ο/Η Επόπτης/τρια είναι το “τρίτο μάτι”. Είναι το άτομο που θα εντοπίσει εγκαίρως αν ο/η ειδικός/ή ψυχικής υγείας τυχόν “προβάλλει” τα δικά του/της προσωπικά προβλήματα πάνω στο συμβουλευόμενο ή αν χάνει την αντικειμενικότητά του, και θα παρέμβει άμεσα για να το διορθώσει.
Δεύτερον, ο θεσμικός ρόλος των Συλλόγων. Εδώ ακριβώς φαίνεται η τεράστια σημασία του να επιλέγουμε επαγγελματίες που ανήκουν σε επίσημους φορείς. Οι Σύλλογοι –όπως η Ε.Ε.Σ.– διαθέτουν αυστηρές διαδικασίες και προϋποθέσεις.
Τρίτον, και εξίσου σημαντικό: το ένστικτο του ίδιου του συμβουλευόμενου. Συχνά λέμε στους ανθρώπους που μας εμπιστεύονται να ακούνε την εσωτερική τους φωνή. Αν ως συμβουλευόμενος/η αισθανθείτε ότι ο ειδικός απέναντί σας δεν σας βοηθάει ουσιαστικά, αν σας φαίνεται ασταθής, αν νιώθετε ότι σας κρίνει ή ότι παραβιάζει τα όριά σας, προβείτε στις ανάλογες ενέργειες ( συζήτηση απομάκρυνση, καταγγελία κλπ).
- Ως φορέας οι Σύμβουλοι Ψυχικής Υγείας υπάγονται σε κάποιο ευρωπαϊκό ή διεθνή φορέα όπως οι ψυχολόγοι; Υπάρχει για παράδειγμά Ευρωπαϊκή Εταιρεία Συμβουλευτικής;
Υπήρχε Ευρωπαϊκή Εταιρεία Συμβουλευτικής, της οποίας η ΕΕΣ ήταν ιδρυτικό μέλος. Δυστυχώς έπαψε να λειτουργεί πριν λίγο καιρό και η ΕΕΣ διερευνά νέους Διεθνείς/Ευρωπαϊκούς φορείς για να ενταχθεί, κάτι που θα γίνει σύντομα. Στο μεταξύ, όπως κάναμε πάντα, παρακολουθούμε στενά τα δρώμενα του κλάδου στο εξωτερικό, μέσω αντίστοιχων οργανισμών όπως ο BACP, και ευθυγραμμιζόμαστε με διεθνείς πρακτικές.
Ο σύνδεσμος της συνέντευξης είναι: